Agnieszka Masna – „Maska mówi nam więcej niż twarz.”

Wystawa 3-31 sierpnia 2026 / Foyer I piętro

Praca magisterska Agnieszki Masnej Maska jako motyw kulturowy i artystyczny w serii autorskich plakatów – to wspaniały przykład doskonałej pracy projektowej, kreatywnej i artystycznej. W cyklu dwunastu plakatów projektantka/ilustratorka łączy funkcję edukacyjną i artystyczną, a wszystko to poprzedza praca koncepcyjna i analityczna autorki. Studentka przygotowuje wybór interesujących ją i obiektów – masek i łączy je w inspiracyjny duet – wraz ze stylistyką wybranego artysty, którego pochodzenie, zainteresowania czy prace łączą go z krajem pochodzenia maski. I tak mamy autorską interpretacje dwunastu masek, z pięciu kontynentów, dziewięciu krajów, zarówno tych znanych, rozpoznawalnych jak choćby maska włoska zanni czy „kultowa” japońska kitsune czy ikoniczna maska meksykańska La Catrina oraz maski, z którymi zetkniemy się po raz pierwszy chociażby eharo z Papui Nowej Gwinei, inspirowana pracami takich artystów jak Timothy Aris – artysta melanezyjski, Lorenzo Mattotti – włoski ilustrator czy Jean-Michel Basquit jeden z artystów amerykańskiego popartu czy rodzimy projektant i ilustrator – Jan Bajtlik.

Pani Agnieszka z wielką swoboda i wprawą operuje całym arsenałem narzędzi cyfrowych tworząc swoje ilustracje, a ich cyfrowy rodowód absolutnie nie wpływa na ich artystyczny charakter. Styl poszczególnych interpretacji jest zróżnicowany: od swobodnej, malarskiej maciduli, szkicowej fang ngil po graficzną La Catrinę. Od minimalistycznej kitsune po wręcz barokową maskę barong z Indonezji. Przy różnorodnej stylistycznie ilustracji, udaje się autorce zachować spójność plakatów jako cyklu poprzez wykorzystanie wspólnej siatki układu poszczególnych elementów tekstu, oraz uporządkowaną i optycznie powtarzaną wielkość poszczególnych elementów kompozycji. Bardzo ciekawy i interesująco wykonany projekt.

dr Dominika Korzeniowska, Akademia WIT, Warszawa’07.2026

Człowiek jest najmniej sobą, gdy mówi we własnym imieniu.

Daj mu maskę, a powie ci prawdę.

Oscar Wilde

Słowo maska nie posiada jednego uniwersalnego znaczenia, a liczne próby zdefiniowania pokazują złożoność tego za-gadnienia. Wojciech Dudzik – tatrolog i kulturoznawca, przedstawia roboczą definicję maski na podstawie książki Richar-da Weihe Die Paradoxie der Maske. Geschichte einer jako formę sztucznego zakrycia twarzy, głowy lub całego ciała, wyko-nanego z różnorodnych materiałów takich jak: farby, drewno, skóra, kora, metal lub inny materiał. W wąskim znaczeniu maska jest zakryciem twarzy z otworami na oczy, a w zależności od potrzeby także na usta. Ciekawym i znanym wyjąt-kiem jest nos klauna, określany najmniejszą maską na świecie2.[…]

Bogaty przegląd definicji maski podaje wiele słowników XIX i XX wieku, które opisują maski w kilku kontekstach: rytual-nym, pogrzebowym, teatralnym, karnawałowym, artystycznym oraz społecznym, co dowodzi jak szerokie i zróżnicow-ane jest ich znaczenie3. Według popularnych źródeł encyklopedycznych, maska to „forma ukrycia lub przebrania, zwykle noszonego na twarzy lub przed nią, w celu ukrycia tożsamości danej osoby i ustanowienia nowej […] Ta zasadnic-za cecha ukrywania i ujawniania cech osobowości lub nastrojów jest wspoóna dla wszystkich masek”4.

Warto jednak zauważyć, że zakrywanie twarzy w historii nie zawsze wiązało się wyłącznie z pozytywnymi lub neutral-nymi znaczeniami – maska może pełnić nie tylko funkcje ochrony czy ekspresji, lecz także stawać się narzędziem władzy lub zastraszania.[…]

Ingelore Ebeling, niemiecka autorka książki Masken und Maskierung pisała w 1984 roku: „Ciągle nie mamy teorii maski, chociaż tyle o niej napisano. Zasługą byłby już sam zamiar dokonania czegoś takiego. Ktokolwiek jednak dłużej zajmuje się maską i wszelkimi formami maskowania, tym bardziej bezradny staje przed przytłaczającą różnorodnością wszyst-kich aspektów fenomenu maski”5.

Fragmenty Magisterskiej Pracy Pisemnej: Agnieszka Masna, Anonimowość jako współczesna forma maski – analiza jej funkcji w sztuce,

projektowaniu graficznym i kulturze masowej, Akademia WIT 2026, wybór dr Dominika Korzeniowska